W ramach funduszy unijnych firmy mogą ubiegać się o dotacje na opracowanie nowych, innowacyjnych produktów lub usług, ich produkcję oraz wprowadzenie na rynek, czyli rozpoczęcie produkcji masowej i sprzedaży. O tym, czym dokładnie jest innowacja, napiszemy w odrębnym poradniku1.  

W tej części skupimy się tylko na fazie koncepcyjnej – czyli do momentu powstania wstępnych założeń prototypu produktu (innowacji)2 lub linii demonstracyjnej / pilotażowej3.

Pomysł na opracowanie nowego produktu, usługi czy procesu produkcyjnego może powstać albo wewnątrz firmy – na szczeblu pracowników lub właścicieli – albo na zewnątrz – dzięki współpracy z jednostką naukową, np. uczelnią.

Na pierwszym etapie prac badawczych, np. nad nową folią, konieczne jest określenie tzw. zagadnienia technologicznego4, potrzeb klientów firmy oraz oczekiwań w stosunku do efektów.

Pracownicy firmy produkującej opakowania postanowili, że we współpracy z naukowcami opracują folię do pakowania produktów mącznych (ciastek, makaronów itp.), która będzie zmieniać kolor w wypadku zepsucia się zawartości. Takiej folii nie wytwarza żaden z producentów w Polsce.

Zagadnieniem technologicznym
dla tej firmy jest to, w jaki sposób uzyskać planowane właściwości folii do produkcji opakowań, tak by opakowanie nie straciło odpowiedniego wyglądu i było bezpieczne dla produktów żywnościowych.


Kolejnym etapem jest opracowanie podstawowych założeń nowego produktu czy procesu produkcji, które jest określane jako badania przemysłowe5.

Firma produkująca opakowania kupiła od instytutu naukowego wyniki badań, które wskazują, jakie dodatki chemiczne do folii pozwolą na osiągnięcie efektu w postaci wykrywania zarodników grzybów w pakowanym produkcie i zmiany koloru.
Na zakup takich wyników badań firma również otrzyma dotację.

Kolejnym etapem procesu tworzenia innowacji są prace rozwojowe6 – czyli dalszy rozwój pomysłu, który prowadzi do stworzenia prototypu produktu, procesu lub usługi.

Po zakupieniu wyników badań od instytutu firma produkująca opakowania musi spróbować wyprodukować folię.

Może się okazać, że dodatek jakiegoś związku chemicznego spowoduje, że opakowanie będzie niewytrzymałe albo nieestetyczne.


Firma musi przetestować różne dodatki zaproponowane przez instytut naukowy i wybrać ten, który pozwoli na wyprodukowanie prototypu opakowania o planowanych właściwościach i o odpowiednich cechach: kolorze, elastyczności, wytrzymałości.


Końcowym efektem prowadzonych prac będzie ostateczny produkt, który spełnia oczekiwania firmy, odpowiada na potrzeby klientów i jest gotowy do produkcji.


Na jakie cele można otrzymać dotację?

Omawiana firma, jak każda prowadząca badania, będzie mogła otrzymać dotację na:

•    współpracę z naukowcami z uczelni i instytutów badawczych (zakup wyników badań dotyczących składu chemicznego folii),
•    wynagrodzenia pracowników wykonujących próby wyprodukowania folii i wprowadzających modyfikacje procesu produkcji,
•    uzyskanie ochrony praw własności intelektualnej (patenty, wzory użytkowe),
•    materiały użyte do prowadzenia badań – surowce do produkcji, prąd, wodę,
•    budowę linii demonstracyjnej / pilotażowej do produkcji folii,
•    amortyzację sprzętu używanego podczas opracowywania folii.

Jaka jest wysokość dotacji na opracowanie nowych lub ulepszonych produktów i usług?
Na opracowanie nowych produktów i usług przedsiębiorca może uzyskać do 85% dofinansowania. Wysokość dofinansowania zależy od:

•    wielkości firmy – wyższe dofinansowanie otrzymają małe firmy, niższe – firmy średnie,
•    rodzaju ponoszonych kosztów – na fazę badań przemysłowych jest przyznawane wyższe dofinansowanie niż na prace rozwojowe,
•    gotowości przedsiębiorcy do upowszechniania wyników badań na konferencjach i w czasopismach naukowych – firma otrzyma wyższą dotację np. za prezentację wyników badań podczas konferencji naukowej (referat nt. wyprodukowanej folii i jej właściwości).

Skąd pozyskać takie dofinansowanie?
Dofinansowanie na opracowanie nowych produktów i usług można pozyskać z programów krajowych – głównie z Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój – oraz z programów regionalnych. Programy krajowe będą odpowiednie, jeżeli produkt jest nowością w skali międzynarodowej albo co najmniej w skali kraju. W tych programach zwykle realizowane są projekty o dużych wartościach.
Programy regionalne powinny wybierać firmy działające głównie na terenie województwa i mające klientów z regionu. W takich programach o dotację mogą ubiegać się również mniejsze firmy, planujące projekty o mniejszej skali.
Informacje o aktualnych naborach projektów można znaleźć na stronie www.funduszeeuropejskie.gov.pl.

Jak widać, dotacje zachęcają do tego, by prowadzenie badań nie było domeną tylko i wyłącznie środowiska naukowego. Nie należy jednak zapominać, że opracowanie nowych produktów i usług powinno być zawsze związane z potrzebą rynku. Musi prowadzić do wejścia opracowanych rozwiązań do produkcji (tzw. komercjalizacja) oraz do poszerzenia oferty firmy. Dzięki temu przedsiębiorstwo może uzyskać przewagę nad konkurencją i odnieść sukces. Fundusze unijne umożliwiają również otrzymanie dotacji na wdrożenie wyników badań, np. na zakup maszyn, urządzeń czy oprogramowania.

Firma produkująca opakowania będzie mogła ubiegać się o dotację na inwestycje związane z rozpoczęciem masowej produkcji nowej folii, np. na zakup nowych maszyn i oprogramowania do zarządzania produkcją lub stanami magazynowymi.

Szczegółowe zasady ubiegania się o dotacje na wdrożenie wyników badań opisujemy w odrębnym artykule.


1 Innowacja – co to właściwie oznacza?

2 Prototyp produktu – urządzenie, program lub usługa zaprojektowane podczas badań w celu zaprezentowania i przetestowania opracowanych rozwiązań. Jest pierwszą wizualizacją pomysłów powstałych w fazie tworzenia innowacji. Budowanie prototypów ma na celu przetestowanie przyjętych założeń w rzeczywistości. Jeżeli uda się zbudować działający prototyp, to można przystąpić do masowej produkcji, opracowania produktu końcowego, który będzie wprowadzony na rynek. Prototyp pozwala na wykrycie błędów i ich naprawienie przed poniesieniem kosztów związanych z masową produkcją. Zbudowanie prototypu zmniejsza ryzyko niepowodzenia na dalszych etapach.

3 Linia demonstracyjna / pilotażowa – pierwsza linia produkcyjna stworzona na podstawie założeń opracowanych podczas badań. Ma służyć testowaniu nowych rozwiązań technologicznych wypracowywanych w organizacjach badawczych lub w przedsiębiorstwach. Linia demonstracyjna nie może być w projektach badawczych wykorzystywana komercyjnie, czyli do masowej produkcji wyrobów oferowanych w sprzedaży.

4 Zagadnienie technologiczne – wyzwanie, cel do osiągnięcia, problem do rozwiązania podczas prowadzenia prac badawczo-rozwojowych. Rozwiązanie ma pozwolić na uzyskanie przewagi konkurencyjnej i musi być odpowiedzią na potrzeby klientów.

5 Badania przemysłowe (BP) – tworzenie podstawowych założeń produktu, elementów składowych nowego produktu czy nowej usługi oraz testowanie założeń i właściwości w laboratorium. Jest to pierwsze potwierdzenie założeń dotyczących cech, funkcjonalności produktu czy procesu produkcji.

6 Prace rozwojowe (PR) – wykorzystanie wiedzy zdobytej w badaniach przemysłowych i tworzenie na tej podstawie prototypów nowych lub ulepszonych produktów, usług i procesów. Prace rozwojowe zakładają wyjście poza prace w laboratorium i przejście na większą skalę – do środowiska zbliżonego do rzeczywistego.

Udostępnij ten artykuł znajomym!